güneş
Coğrafya terimleri G-
Galaksi : Yıldız kümesine galaksi denir.
Galeri Ormanları : Savanlardaki, küçük akarsu boylarında görülen, çoğunlukla 50-100 m genişliğinde, bir akarsu ağı biçiminde uzanan ve sürekli yeşil kalabilen nemli ormanlardır. Galeri ormanları olarak adlandırılmalarının nedeni, ağaçların, akarsuyun üstünü bir galeri şeklinde kapatmasıdır.
Garig: Akdeniz Bölgesinde çalı (maki) örtüsünün tahrip edildiği yerlerde dizboyu yüksekliğinde olan çalı vejetasyonu.
Zerkali
Endülüs’te yetişen meşhur astronomi âlimlerinden. İsmi, İbrâhim bin Yahyâ et-Tecîbî en-Nekkâş olup, künyesi Ebû İshak’tır. Zerkâlî diye meşhur oldu. 1029 senesinde Tuleytula şehrinde doğdu. Küçük yaşta ilim öğrenmeye başladı. Kısa zamanda din ve fen ilimlerini öğrenen Zerkâlî, astronomi ilminde söz sâhibi oldu. Astronomi çalışmalarını ve rasadlarının çoğunu Tuleytula’da yaptı. Ömrünün sonuna doğru Kurtuba’ya yerleşti ve 1087 senesinde burada vefât etti.
Plüton Gezegeni
13 Mart 1930 yılında Tombaugh tarafından varlığı saptanmıştır. Güneşten 6 milyar km. uzak, yarıçapı 3900 km., güneş çevresinde 248 yılda bir dolanır, kendi ekseni etrafında dönüşünü 6 gün 9 saat 17 dakikada tamamlar, yoğunluğu dünyadakinden 6 kat daha fazla, sarımsı renkli, zayıf bir yıldızdan dahi 4000 defa daha silik görülen, dünyaya gelen güneş enerjisinin ancak %1 i kadar güneş ışını alabilen, yüzeyinde donmuş metan ve buz bulunan, en ilginç özeliği ise güneş çevresindeki dönme düzleminin güneşin (ve diğer gezegenlerin) ekvatoryal düzlemi ile 170 açı yapmasıdır. Bazı kaynaklara göre Pluton, Neptün’ün uzağa kaçmış bir uydusudur.
Jüpiter Gezegeni
Güneşten 778, dünyadan 800 milyon km. uzakta, dünyadan 1300 defa daha büyük, yarıçapı 71.555 km. (dünyanınkinin 11.2 katı), yoğunluğu 1.33 gr./cm3, kütle çekimi dünyadakinin iki katı, güneş çevresinde dolanım süresi 11.86 yıl, kendi çevresinde dönüşü ise 10 saat (bu nedenle kutuplardan geçen çapı, ekvatordan geçen çapına göre 1/5 oranında daha basıktır; ekvatordaki hızı saniyede 40.000 km/s dir.), kütlesi %99 hidrojen ve helyumdan oluşmuş; ayrıca bir miktar metan ve amonyak vardır,
Mars Gezegeni
Güneşten uzaklığı 228.6 milyon km, yarıçapı 3377 km kütlesi dünyadakinin 1/10 kadar, yerçekimi gücü dünyadakinin %40 ı kadar, yoğunluğu 3.95 gr/cm3, kendi etrafında dönüşü 24 sa 37 dk, güneş çevresinde tam bir dönüşü de 687 gündür. Kutup bölgelerinde buz tabakası vardır. %95 CO2, %3 N, %1 den daha az O2 ve pek az su buharı içeren çok seyreltilmiş atmosferi vardır. Saatte 160 km esen rüzgarlar görülür. Atmosfer basıncı dünyadakinin %1 i kadardır. Sıcaklık +20 0C ile -70 0C arasında değişir. Morötesi ışınlar bütün etkinliği ile yüzeyine ulaşır.
Venüs Gezegeni
Güneşten uzaklığı 108.4, yere uzaklığa ise (en yakın durumda) 38 milyon km, yarıçapı 6000 km, yoğunluğu 5.27 gr/cm3, güneş çevresinde dönüşü 225 gün, dönüşü terstir yani diğer gezegenlerin aksine güneş, batıdan doğar doğudan batar. Atmosferinin %95 i karbondioksit, %2.5 u azottur, serbest oksijen yoktur, üst kısımlarında ise sülfirik asit damlacıkları vardır, su buharı oranı dünyadakinin %1 inden daha fazla değildir, güneş ışınlarının ancak %2 si yüzeyine ulaşılabilir, atmosfer basıncı dünyadakinin 100 katıdır; bulutlar 60km yükseklere kadar çıkar ve gezegenin etrafında hızlı bir şekilde hareket eder.
Merkür Gezegeni
Güneş’e 58 milyon km. uzaklıkta, yarıçapı 2420 km., hacmi dünyanınkinin 1/8 i kadar, ortalama yoğunluğu 5.5 gr/cm3, çekim gücü dünyanınkinin 1/3 ü kadar, %30 u silikatlardan, %70 i metallerden oluşmuş ve güneşe bakan yüzü 300-400 0C , gece ise -50 0C sıcaklıktadır. Üzerinde irili ufaklı kraterler, uçurumlar ve yarıklar vardır. Dünyadakinin %1 kuvvetinde bir manyetik alanı vardır. Ağır metallerden oluşmuş çekirdeği , çapının ¾ nü kapsar.
Canınız yerçekimi çekince....
Her ne kadar anlık eksikliği keyif verse de onsuz yapamayacağımız bir hediyedir bize yerçekimi… Arabamızla dik bir tümseği inerken, yüksek bir yerden suya atladığımızda, salıncakla sallanırken, veya paraşütü açmadan önce havada yüzerken hissedilen o garip ama çoğumuza güzel gelen his yerçekimi etkisinin kısa süre için bile de olsa üzerimizden kalkmasından kaynaklanır. Ama bu kısacık an bir şekilde uzatılırsa inanılmaz sonuçlar ortaya çıkar.
Saatin İcadı ve gelişimi
İnsanoğlu başlangıçtan bu yana zaman denilen anlaşılması zor kavramla uğraşmış, yıldızlara ve güneşe bakarak zamanı anlamaya ve hesaplamaya çalışmıştır. İlk başta insanlar için sadece yağmurun, karın, soğuğun, sıcağın zamanını bilmek yetiyor, mevsimler insanların hayatlarını yönetip, hasat zamanını, göç zamanını, barınma zamanını söylüyorlardı. Gittikçe daha küçük zaman birimlerine ihtiyaç duyan insan, yılı aylara ve haftalara bölmeye başlamışlardır.
Ben Dünya'yım
Varlığım sizin için oldukça mühimdir, değerim ise, sizin varlığınızla ölçülebilir. Ben, Güneş’in çekimine bağlı hareket eden gezegenler içinde, sizin yaşamanız için en müsait şekilde yaratılan Dünya’yım.
Kör olmak ya da olmamak!
Kör olmak ya da olmamak
İçinde yaşadığımız sonsuz ufuklara kadar uzanan, her nesnenin bir başka nesneye göre değer kazandığı, hiyerarşik bir düzen ve mükemmel bir âhenkle işleyen bu evrende her olay, her hareket ve her cisim; kendi bulunduğu yer ve zaman boyutunda bir “görev” üstlenmiş olduğundan, dışa yansıyan görüntüler, tamamen izafiyet çerçevesi içinde değerlendirilmelidir.
Güneşte kararan gözlükler
Güneş ışığına maruz kaldığında kararan gözlük camları ilk olarak 1960′ların sonlarında geliştirildi, yaygın olarak kullanılmaya başlanılması ise 1990′lı yıllarda oldu.
Bu tip gözlük camlan fotokromik veya fotokromatik adı verilen ve yüzde 0,01 ile 0,1 arasında gümüş kristalleri ihtiva eden özel camlardan yapılırlar. Kristaller normalde şeffaf olup son derecede küçüktürler ve gözlük camına bakıldığında fark edilmezler.
Biliyor muydunuz?
Saatte 1000km hız yapan bir jet ile;
Ay’a 17 günde,
Venüs’e 4,5 yılda,
Mars’a 6 yıl 9 ayda,
Merkür’e 10 yılda,
Jüpiter’e 76 yılda,
Satürn’e 152 yılda,
Uranüs’e 425 yılda,
Neptün’e 675 yılda,
Plüton’a 700 yılda, ancak gidilebiliyor.
Oldukça ilginç değil mi? Aklında diğer gezegenlere neden astronot gitmiyor diye bir soru varsa geçerli bir açıklama olabilir .
Diğerlerine gecelim!
Yaşam Enerjisi Üreten Sistem: Fotosentez
Yaşam Enerjisi Üreten Sistem: Fotosentez
Güneş'in Dünya'ya gönderdiği bir günlük enerji, tüm insanlığın bir gün boyunca ihtiyaç duyacağı enerjinin neredeyse on bin katıdır. Gelişmiş ülkeler, Güneş'ten gelen bu bedava enerjiyi depolayabilmek için laboratuvar çalışmalarına çok yüksek miktarlarda para harcarlar. Bitkiler ise milyonlarca yıl önce Güneş'ten gelen enerjiyi depolayan, mükemmel bir sisteme sahip olarak yaratılmışlardır.
Karadelikler ve Muhtemel Kıyamet Tasvirleri
* Kıyamet hâdisesi ile ‘karadelik çekim kuvveti’ arasında
nasıl bir münasebet kurulabilir?
* Devenin iğne deliğinden geçmesi ve zamanda geriye gitmek
nasıl mümkün hâle gelebilir?
* Güneş’in batıdan doğmasına sebep olabilecek muhtemel tesirler…
Kur’ân-ı Kerîm’de, kıyamet esnasında vuku bulacak hâdiseler açıkça tasvir edilir. Âyetlerde kıyametin, sadece dünyayı değil, diğer gök cisimlerini de içine alan, kâinat çapında bir son olduğuna dikkat çekilir.
Gerçek olan sadece zamandır
Ucu bucağı olmayan, içinde sonsuz ufukları, her biri birer mücevher tanesi gibi parıldayan yıldızları barındıran kâinatı hep birlikte dolaşmaya ne dersiniz?
Dünya dönüyor sen ne dersen de!!!
Nilüfer'in bu çok sevilen şarkısını hepimiz biliriz. "Dünya dönüyor, sen ne dersen de! / Günler geçiyor, farketmesen de".
Dünyanın dönüşünü o kadar sıradan ve tabiî karşılamışızdır ki, bundaki ince ve hassas dengeleri çoğu kez düşünmeyiz bile. Oysa dünyanın ekseni etrafındaki dönüşünden başka güneş etrafındaki yörüngesindeki hareketi, bu yörünge üzerindeki hızı, dolanım zamanı ve güneş dahil diğer gezegenlerle birlikte uzayda
Gökyüzü neden mavidir???
Gökyüzü neden mavidir???
Bu işin daha ilginç bir yanı var. Güneşin ışığı ne renktir, hiç düşündünüz mü? Çoğunuzun sarı diyeceğine eminim. Güneş ışığı beyazdır, yani bir renk değildir, bütün renklerin karışımıdır.
Bunun ispatı ise çok kolaydır. Eğer evinizde kristal bir avize varsa, bir parçasını annenize belli etmeden alın ve güneşe doğru tutun. Kristalin ışığı kırarak aynı gökkuşağının renkleri gibi ayrıştırdığını göreceksiniz.
Ay Olmasaydı
Ay olmasaydı ne olurdu? Bu durum Dünya’ya iklimlere, yeryüzünde yaşayan milyonlarca tür canlıya nasıl tesir ederdi? Ay, mevcut kütlesinden daha büyük veya küçük olsaydı neler olurdu? Dünya’nın yörüngesine rastgele girivermiş bir kütle midir Ay?
Astronomide Bir Öncü:El Battânî
El-Battânî, Harran’ın1 Battân kasabasında doğdu (859–929). Asıl adı Muhammet bin Cabir bin Sinan er-Rakki el-Harranî’dir. Ebu Abdullah künyesi ve Battânî ismiyle meşhur olmuştur. Dünyanın gelmiş geçmiş en meşhur 20 astronomundan biri kabul edilir.
Battânî, ilimdeki gâyesini şu esas üzerine bina eder: “İnsan, Allah’ın (cc) varlığını, birliğini, kudretini ve eserlerinin mükemmelliğini başta astronomi olmak üzere, ilimler sayesinde öğrenebilir. Meselâ şu görünen yıldızlar, üstünde yaşadığımız bu dünya ve dünyanın hareketleri Allah’ın (cc) varlık ve birliğinin açık bir delilidir.”
Gezegenleri Güneş’in Etrafında Döndüren Ne?
Dünya’dan bakıldığında parlayan bir topu andıran Güneş’in çapı, 1.400.000 km’dir. Güneş hakkında bildiklerimizin çoğu, etrafa yaydığı ışığın analizine dayanmaktadır. Yaklaşık 5-6 milyar yaşında (orta yaşlı) olan Güneş’in büyük kısmını hidrojen (% 72), helyum (% 26); geri kalan kısmını (toplam % 2) oksijen, karbon, azot, alüminyum, sodyum, potasyum, bakır ve demir teşkil eder. Güneş’te bulunan elementler yerkürede de mevcuttur.
Dengeler Sırtındaki Dünya
Anne karnındaki dokuz aylık seyahatımızı tamamlayıp da dünyaya gözümüzü açtığımızda, kendimizi yine anne karnı gibi sıcak ihtiyaçlarımızın eksiksiz temin edildiği canlı bir yuva içinde buluruz. Yüzyıllar boyunca değişmeyen dinamik bir denge içinde tutulmuş ortalama bir sıcaklık değeri, hoş ve ılıman bir iklim hüküm sürer dünyamızda. Güneş’e daha uzak bir dünyada yaşasaydık, Mars’ta olduğu gibi dondurucu soğuklar, Güneş’e daha yakın mesafedeki dünya ise Venüs’te olduğu gibi yakıcı sıcaklar içinde bulurduk kendimizi.
Ay'da Yanan Mum
MEŞHUR BİR Nasreddin Hoca hikayesi vardır. Hoca ve arkadaşları aşırı soğukların hüküm sürdüğü günlerde bir iddiaya tutuşmuşlar. Arkadaşları o soğuklarda kimsenin tüm bir geceyi dışarıda hiçbir ateş veya ısı kaynağı olmadan geçiremeyeceğini söylerken Hoca kendisinin bunu yapabileceğini söylemektedir. Olur, olmaz derken Hoca bir geceyi dışarıda geçireceğini ve bunun karşılığında ise arkadaşlarından bir ziyafet istediğini, yapamadığı takdirde kendisinin ziyafet vereceğini söyler.
Dünyanın İnce Ayarları
Üzerinde yaşadığımız dünyamız çok hassas dengeler üzerine oturtulmuş, üstelik bu dengeler özel olarak insanoğlu için ayarlanmıştır. Eğer mevcut yüzlerce dengeden birkaçını yakından incelersek, yaşadığımız dünyanın bizim için nasıl dizayn edildiğini daha iyi anlarız.
Yerçekimi: Eğer daha güçlü olsaydı; Dünya atmosferi çok fazla amonyak ve metan biriktirir, bu da hayat için çok olumsuz olurdu. Eğer daha zayıf olsaydı; Dünya atmosferi çok fazla su kaybeder, canlılık mümkün olmazdı.
"Yaşanabilir İlk Gezegene Doğru"
Güneş sistemi dışında “yaşamaya uygun olabilecek” ilk gezegen keşfedildi.
“Astronomy and Astrophysics” adlı derginin son sayısındaki makaleye göre, astronomlar Güneş sistemi dışında Dünya’dan 20.5 ışık yılı uzakta keşfettikleri gezegenin insanların yaşamasına elverişli şartlar taşıyabileceğini düşünüyor.