ay
2009 yılının 8 büyük buluşu
Her yıl teknoloji bir adım daha ilerliyor, yeni keşifler yapılıyor, yeni cihazlar geliştiriliyor. 2009 yılında da sağlık, hizmet ve bilim alanında önemli süreçler yaşandı.
Time dergisi de 2009 yılında bilim alanında karşılaştığımız yenilikleri, buluşları ve gelişmeleri açıkladı. İşte bunlardan bazıları:
Amatör Gökbilimcilik
Başınızı kaldırıp, ara sıra da olsa gökyüzüne baktığımızda, parlayan yıldızların güzelliğinden etkilenmeyenimiz yoktur. Ancak, günlük yaşamın koşturmacasında, bu güzelliğin farkına pek azımız varıyor; hele bir de büyük kentlerde yaşıyorsak, etrafımızdaki beton yığını ve ışık kirliliği, istesek de bu güzelliği görmemizi engelliyor. Ancak, yine de arada bir gökyüzüne bakıp, bundan zevk alıyorsanız, siz de amatör gökbilimci sayılırsınız.
Işık Yılı - 1 Işık Yılı
Işık yılı (sembol: ly), ışığın bir yılda boşlukta aldığı mesafedir. Astronomik birim'e kıyasla büyük bir uzunluk birimidir, bu sebeple genellikle yıldızlar arası mesafeleri ölçmekte kullanılır. Uluslararası Astronomi Birliği (IAU), yıl birimi olarak Julyen yılı'nın kullanılmasını önermektedir. Buna göre bir yıl 365.25 gün ya da 31.557.600 saniyedir.
Astronotların Uzayda Giydiği Giysi ve Özellikleri
Tepkili uçak pilotları ve özellikle astronotlarla kozmonotlar vücutlarını sımsıkı saran özel bir elbise giyerler. Bu elbise vücutlarındaki kanı tabii haliyle tutmaya yarar,bayılmalarının,ölmelerinin önüne geçer.
Uzay aracının gittikçe artan bir hızla boşluğa doğru yol alması sırasında kozmonotlarla astronotları büyük tehlikeler bekler. Bu tehlikelerden bir tanesi de hız artışı sırasında astronotlarda ağırlıklarının artmasıdır. Bu sırada astronotun damarlarındaki kanın ağırlığı erimiş bir demirin ağırlığına eşit olur,kan vücudun bazı yerlerinden çekilerek başka yerlerde toplanır.
Coğrafya terimleri A-
Aa: Katılaştığı zaman pürüzlü ve çatlaklı bir yüzeye sahip olan lav türü.
Abisal düzlük: Kıta sahanlığının ötesinde uzanan ve ortalama derinliğin 4000 m olduğu okyanus tabanı.
Açık Havza: Sularını denize ulaştırabilen havzalara açık havza denir
Açısal Hız : Dairesel hareket yapan Dünya üzerindeki bir noktanın birim zamanda oluşturduğu dönüş açısıdır. Dünya, ekseni çevresindeki hareketi sırasında 4 dakikada 1 derecelik, 1 saatte 15 derecelik, 24 saatte 360 derecelik dönüş yapar. Açısal hız, dünya üzerindeki her noktada aynıdır.
Dünya Gezegeni
Yer (Dünya, Yeryüzü, Acun, eski dilde Arz), Güneş sistemi'nin Güneş'e uzaklık açısından üçüncü sıradaki gezegeni. Üzerinde yaşam barındırdığı bilinen tek doğal gök cismidir. Katı ya da 'kaya' ağırlıklı yapısı nedeniyle üyesi bulunduğu yer benzeri gezegenler grubuna adını vermiştir. Bu gezegen grubunun kütle ve hacim açısından en büyük üyesidir. Büyüklükte, Güneş sistemi'nin 9 gezegeni arasında gaz devlerinin büyük farkla arkasından gelerek beşinci sıraya yerleşir. Tek doğal uydusu Ay' dır.
Plüton Gezegeni
13 Mart 1930 yılında Tombaugh tarafından varlığı saptanmıştır. Güneşten 6 milyar km. uzak, yarıçapı 3900 km., güneş çevresinde 248 yılda bir dolanır, kendi ekseni etrafında dönüşünü 6 gün 9 saat 17 dakikada tamamlar, yoğunluğu dünyadakinden 6 kat daha fazla, sarımsı renkli, zayıf bir yıldızdan dahi 4000 defa daha silik görülen, dünyaya gelen güneş enerjisinin ancak %1 i kadar güneş ışını alabilen, yüzeyinde donmuş metan ve buz bulunan, en ilginç özeliği ise güneş çevresindeki dönme düzleminin güneşin (ve diğer gezegenlerin) ekvatoryal düzlemi ile 170 açı yapmasıdır. Bazı kaynaklara göre Pluton, Neptün’ün uzağa kaçmış bir uydusudur.
Ben Dünya'yım
Varlığım sizin için oldukça mühimdir, değerim ise, sizin varlığınızla ölçülebilir. Ben, Güneş’in çekimine bağlı hareket eden gezegenler içinde, sizin yaşamanız için en müsait şekilde yaratılan Dünya’yım.
Ay'a Yolculuk
Ay'a Yolculuk « Uzay Araştırmaları
İnsanoğlunun Ay'a ayak basmasından bu yana tam 30 yıl geçti. Bundan tam 30 yıl önce, bir insan, ilk kez Ay'a ayak bastı. İnsan için küçük ama insanlık için büyük bir adım atıldığını söyleyerek. Ay'a ilk ayak basan ABD'li astronot Neil Armstrong, aynı zamanda ABD'yi uzay çalışmaları konusunda rakipsiz kıldı.
Kör olmak ya da olmamak!
Kör olmak ya da olmamak
İçinde yaşadığımız sonsuz ufuklara kadar uzanan, her nesnenin bir başka nesneye göre değer kazandığı, hiyerarşik bir düzen ve mükemmel bir âhenkle işleyen bu evrende her olay, her hareket ve her cisim; kendi bulunduğu yer ve zaman boyutunda bir “görev” üstlenmiş olduğundan, dışa yansıyan görüntüler, tamamen izafiyet çerçevesi içinde değerlendirilmelidir.
Yakamoz
Nedense herkes yanlış bilir, Yakamoz Ayin ışığının suya, denize vuran savkı değildir. Onun adı ayın savkıdır.
• Yakamoz aksine Ay olan gecelerde olmaz.
• Yakamoz bir canlıdır, latince ismi Noctiluca Milliaris olan bu canlı ayni bir ateş böceğinin denizde yasayan versiyonudur.
• Limunisans maddesini vücudunda barındıran bu canlıya dokunulduğunda bir ışık saçar.
• Bu canlı bir planktondur,yani milimetrik boyutlarda bir canlıdır.
Ses Nakil Memuru Olarak Hava Unsuru
* Gök cisimlerin çarpışması veya patlaması neticesinde ortaya çıkan büyük ses dalgalarının atmosfere iletilmesi nasıl engellenmektedir?
* Aynı ortamda konuşan insanların sesleri birbirine neden karışmamaktadır?
* Ses iletiminde insanı hayrete düşüren mükemmellikler
İnsanı tefekkür ufkundan uzaklaştıran sebeplerden biri olan ülfet, hâdiseleri sıradan bir şeymiş gibi algılamamıza yol açar. Çoğumuz için uyumamız, yememiz, nefes alıp vermemiz, her sabah güneşin doğuşu, gökyüzünün maviliği, gecenin karanlığı ve semâyı süsleyen ay ve yıldızlar birer âdiyâttır. Ne kadar hassas bir ölçüde yaratıldığımızı, bakış açımızı değiştirip âdiyâttan saydığımız şeylerin üzerine dikkatimizi yoğunlaştırdığımızda ancak fark edebiliyoruz.
Ay Olmasaydı
Ay olmasaydı ne olurdu? Bu durum Dünya’ya iklimlere, yeryüzünde yaşayan milyonlarca tür canlıya nasıl tesir ederdi? Ay, mevcut kütlesinden daha büyük veya küçük olsaydı neler olurdu? Dünya’nın yörüngesine rastgele girivermiş bir kütle midir Ay?
Astronomide Bir Öncü:El Battânî
El-Battânî, Harran’ın1 Battân kasabasında doğdu (859–929). Asıl adı Muhammet bin Cabir bin Sinan er-Rakki el-Harranî’dir. Ebu Abdullah künyesi ve Battânî ismiyle meşhur olmuştur. Dünyanın gelmiş geçmiş en meşhur 20 astronomundan biri kabul edilir.
Battânî, ilimdeki gâyesini şu esas üzerine bina eder: “İnsan, Allah’ın (cc) varlığını, birliğini, kudretini ve eserlerinin mükemmelliğini başta astronomi olmak üzere, ilimler sayesinde öğrenebilir. Meselâ şu görünen yıldızlar, üstünde yaşadığımız bu dünya ve dünyanın hareketleri Allah’ın (cc) varlık ve birliğinin açık bir delilidir.”
Neden Astrofotoğraf?
Çoğu zaman fotoğrafları anı olarak saklarız, mutlu bir anımızı ölümsüzleştirmektir amacımız. Peki neden gökyüzünü fotoğraflıyoruz? ; orda değişen çok fazla şey olmasa gerek. Çeşitli nedenlerimiz var tabiki. Ben bunları kendime göre sıralayacağım. Detay görebilmek önemlidir. Herhangi bir nebulayı (birkaçı hariç) çıplak gözle göremeyiz, gördüklerimiz ise bunalık noktalardan ibarettir. Biraz teknolojiden yararlanalım ve bir teleskopla bakalım.
Ay'da Yanan Mum
MEŞHUR BİR Nasreddin Hoca hikayesi vardır. Hoca ve arkadaşları aşırı soğukların hüküm sürdüğü günlerde bir iddiaya tutuşmuşlar. Arkadaşları o soğuklarda kimsenin tüm bir geceyi dışarıda hiçbir ateş veya ısı kaynağı olmadan geçiremeyeceğini söylerken Hoca kendisinin bunu yapabileceğini söylemektedir. Olur, olmaz derken Hoca bir geceyi dışarıda geçireceğini ve bunun karşılığında ise arkadaşlarından bir ziyafet istediğini, yapamadığı takdirde kendisinin ziyafet vereceğini söyler.
Nasa Aldatmacası Gün Işığına Çıkıyor!
Nasa bugün rahatlıkla Ay'a insan gönderebilecek teknolojiye sahip. Hatta Mars'a insan göndermek isteniyor. Şu günlerde Nasa 2020 yılında Ay'a üs kurma planları yaparken, gelin bizde geçmişte neler olduğuna bir bakalım.
Apollo 11 uzay aracı Ay'a insan götürdü. Fakat Aya gidip gidilmediği hakkında bir çok tartışma yapılıyor.Geçenlerde eski bir Rus ajanının radyasyon yöntemiyle öldürülmesiyle, devletlerin gizli yöntemleri konusunda ne kadar az bir bilgiye sahip olduğumuz birkez daha ortaya çıktı.
Dünyanın İnce Ayarları
Üzerinde yaşadığımız dünyamız çok hassas dengeler üzerine oturtulmuş, üstelik bu dengeler özel olarak insanoğlu için ayarlanmıştır. Eğer mevcut yüzlerce dengeden birkaçını yakından incelersek, yaşadığımız dünyanın bizim için nasıl dizayn edildiğini daha iyi anlarız.
Yerçekimi: Eğer daha güçlü olsaydı; Dünya atmosferi çok fazla amonyak ve metan biriktirir, bu da hayat için çok olumsuz olurdu. Eğer daha zayıf olsaydı; Dünya atmosferi çok fazla su kaybeder, canlılık mümkün olmazdı.
Takvim icadı
Zaman bölümleme sistemi. Yılın günlerini gösteren cetvel.
Geçen zamanı ölçmek için, hareketleri düzenli olan ve kolaylıkla gözlemlenebilen iki yıldızdan yararlanılır: bunlardan biri Ay, öteki Güneş'tir. Ay'ın 29,5 günde bir tekrarlanan ve l yılda 12 evreden oluşan bir hareketi vardır. Güneş ise, mevsimlere göre değişen bir yüksekliğe ulaşır ve hareketini 365 gün 6 saatte tamamlar. Bu nedenle de ay ve güneş takvimleri yapılmıştır.